Vraag aan de kunstenaar: Gianni Depaoli

Hoewel het nog maar enkele maanden geleden is dat ik de Piemontese kunstenaar Gianni Depaoli via het web ontmoette, is er een diep en wederzijds vertrouwen en respect ontstaan, evenals een grote bewondering voor de conceptuele werken van grote elegantie die hij creëert. Gianni Depaoli is de enige conceptuele kunstenaar in het project Hedendaagse Italiaanse Kunst in Nederland omdat hij, dankzij zijn intense artistieke poëtica, mijn aangeboren wantrouwen tegen deze vorm van hedendaagse kunst aan het wankelen heeft gebracht. De kunst van Gianni Depaoli is gebaseerd op de principes van eco-duurzaamheid en biodiversiteit die op de toeschouwer worden overgebracht door de creatie van installaties en werken (picturaal en sculpturaal, figuratief en abstract), die verschillende betekenissen verzamelen en identiteiten aannemen die terug te voeren zijn op historische en culturele contexten, altijd nauw verbonden met het respect voor de zee en voor organisch afval dat geladen is met een artistieke, lyrische en poëtische waarde en dat een “nieuw icoon” en een “hedendaags fossiel” kan worden genoemd. De Piemontese kunstenaar is al internationaal bekend en is al enkele jaren in Nederland aanwezig; na de afwezigheid van het afgelopen decennium heeft hij besloten zich weer te presenteren met zijn nieuwe conceptuele werken in de Manzoni Kunst Galerie in Oosterwolde.

Maar laten we eindelijk het woord geven aan Gianni Depaoli:

U bent een conceptueel kunstenaar en schepper van nieuwe gekristalliseerde en lyrische hedendaagse iconen: hoe bent u deze weg ingeslagen? Vertel ons over je artistieke reis.
Het begon allemaal in september 2007, toen een moedige directeur als Marco Valle van het E. Caffi Museum in Bergamo, na het zien van een project van mij dat nog in de kinderschoenen stond, besloot een hele tentoonstelling aan mij te wijden: “Zwarte Zee”. Dat kleine aantal werken – slechts zeven – vertegenwoordigde mijn eerste publieke optreden. Uit dat tamelijk gelukkige debuut is een tamtam ontstaan waarbij vele andere musea betrokken waren. In deze dagen zijn mijn “Constatazioni”, zoals ik ze noem en geen aanklachten omdat het gaat om situaties die altijd onder ieders ogen zijn geweest, in vele musea en instellingen te zien. Zij zijn erin geslaagd nieuwsgierigheid te wekken en uiteindelijk te komen tot het eerste kunstmuseum dat mij heeft verwelkomd, de Galerij van Moderne Kunst in Genua, onder leiding van Maria Flora Giubilei met wie wij op een ongetwijfeld bizar idee zijn gekomen: het museum te “vervuilen” door ontheiligende werken, zoals het mijne, te combineren met de meesterwerken van de tentoonstelling. Een risico dat zal leiden tot de realisatie van een hele catalogus, toegevoegd aan een verlenging van nog eens drie maanden en een pagina over “Van Genua tot Genua”, een boek van Andrea Ranieri, wethouder van cultuur van de Ligurische hoofdstad. Een grote voldoening. Van de schepping van werken die ondubbelzinnig wezen op de door de mens veroorzaakte rampen, tot het gebruik van organisch afvalmateriaal was de stap kort, namelijk om met zijn afval een van de voornaamste voedingsmiddelen te veredelen die de wereld altijd heeft gevoed: de vis.

Uw atelier verschilt sterk van het atelier van een schilder en is bijna te vergelijken met een alchemistisch laboratorium of een operatiekamer: heeft u zin om de sluier van het mysterie te ontdekken en die aan ons publiek te beschrijven? Welke gereedschappen en materialen gebruikt u, welke technieken…?
Mijn atelier is het pakhuis dat werd gebruikt voor de invoer, verwerking en distributie van vis, dat wil zeggen een voormalig koelhuis dat nu Menotrenta Museum heet, de tentoonstellingszalen zijn de voormalige koelkamers, de voormalige laboratoria zijn mijn atelier, de kantoren zijn gedeeltelijk receptie maar vooral een condensatie van vroegere projecten, toekomstige of nooit voltooide. Het nieuwe onderzoek dat rond 2014 werd ontwikkeld met het gebruik van inkt en huiden van koppotigen die werden behandeld om de natuurlijke kleur van de livrei te behouden, dankzij een door mij gepatenteerde methode, en gemanipuleerd met stalen naalden en chirurgische scalpels, leidt tot een transformatie van het materiaal om schoonheid en transparantie te ontdekken. Deze nieuwe studie geeft nieuw leven aan het organisch afval dat ik beschouw als de schakel en de onuitwisbare herinnering aan het product dat de mens heeft gevoed. “Van het eetbare dat het lichaam voedt, tot de kunst die de geest voedt”. De materieschildering wordt de sterkste impuls voor het onderzoek naar de natuurlijke kleur, die de enige gebruikte kleur zal worden, gereguleerd door de manipulatie van de chromatoforen die in het produkt aanwezig zijn, zonder toevoeging van kunstmatige kleuren. Met het project Abissi onderzoekt hij het bekende en het onbekende en de kronkelige wegen van het menselijk denken. Hij ontdekt en belicht de wonden en uitwassen van de gescheurde huid die afgronden en meanders worden waar gedachten verloren gaan en regenereren, en onthult zo het lijden dat ik heb ondergaan tijdens mijn levensweg, die ik definieer als mijn Via Crucis.

In 2010 had u de kans om de Affordable Art Fair in Amsterdam en de Open Art Fair in Utrecht bij te wonen: hoe voelde u zich toen en hoe hoopt u dat Nederland er in 2021 bij zal staan?
Het was voor mij een unieke ervaring, ook omdat ik meer dan 40 jaar met Nederland heb gewerkt: vanuit de havens van Urk, Volendam, Harlinger, Jimuiden importeerde ik Nederlandse vis voor scholen, schol. Toen ik kwam, bracht ik een project mee dat de geschiedenis van Nederland in verband met de visserij weergeeft, zoals mij verteld werd door plaatselijke vissers en producenten, en de ongelooflijke en buitengewone combinatie. Een klein land als onze regio heeft een product, de schol, dat over de hele wereld bekend is en gewaardeerd wordt, en nog een andere combinatie die de morfologie van die vis met Nederland verbindt, (maar dit zal ik pas onthullen als een Nederlandse openbare instelling mij zal uitnodigen om in Nederland een tentoonstelling te maken). Van daaruit begon mijn onderzoek en de eerste tentoonstelling met deze materialen werd in Nederland gemaakt, alle werken waren gemaakt met huiden van schol, historische visnetten, houten kisten uit de jaren 60 die nu in onbruik zijn geraakt. Het was een groot succes en ik kreeg ook een artikel in een plaatselijke krant opgedragen met de foto van een werk (Het Urkerland).

Wat zijn uw toekomstplannen voor de komende maanden? Waar ben je mee bezig?
Ik heb veel toekomstige projecten, zowel in termen van nieuw onderzoek dat ik doe als voor tentoonstellingen die we aan het voorbereiden zijn. Er zijn al veel evenementen gepland die zijn uitgesteld vanwege Covid 19, ik ben finalist in twee grote wedstrijden, ik bereid een solotentoonstelling voor die een belangrijke institutionele plaats zal innemen en ondersteund zal worden door een museum waar ik de werken die verkocht zullen worden zal schenken ten gunste van een vereniging die zich bezighoudt met de strijd tegen kanker, zoals in het verleden al is gedaan, en dat zal mijn voornaamste voorrecht voor de toekomst zijn (een belofte die ik aan mijn vrouw heb gedaan voordat ze wegvloog). Ik zal ook aanwezig zijn op enkele belangrijke afspraken in Italië en in het buitenland die reeds zijn gepland.

Wat is het uiteindelijke doel van de zeer persoonlijke en vernieuwende conceptuele kunst van Gianni Depaoli? Bent u niet bang dat slechts een kleine groep kunstliefhebbers de diepe boodschap begrijpt die uw werken uitdragen?
De werkelijkheid observeren en zo vormgeven dat mensen ervan kunnen genieten en zich ervan bewust worden, waarbij ik mijn innerlijk, mijn lijden maar ook het dagelijks genieten van de schoonheid die de natuur ons schenkt, extrapoleer. In mijn werken verschijnen gezichten, silhouetten soms openlijk onthuld en soms verborgen die mijn relatie met het onbekende en het zoeken naar de lichtheid van het zijn bekrachtigen. Onrust, bezorgdheid, angst, worden verbeeld door rijtwonden, afgronden en meanders die de huid verwonden, maar verdrijven door de transparante schoonheid van natuurlijke vormen en kleuren.
Ik ben altijd geïnteresseerd geweest in het naar voren brengen van het “detail”, het verbeelden van de backstage van het leven, het ontdekken van de verborgen constructie in plaats van te genieten van het eindresultaat. Het zijn de details die ons onderscheiden en ons uniek maken, onze onuitwisbare en herkenbare handtekening. Nee, ik maak me er geen zorgen over, integendeel, het fascineert me, als je de grens overgaat voor een experimenteel proces weet je al dat je moeilijkheden zult tegenkomen, moeilijkheden die zelfs de grote meesters zijn tegengekomen, Burri, Arman, Penone, Pistoletto om er maar een paar te noemen en nu zien we waar zij zijn aangekomen. Nu de kunstmensen op deze nieuwe procédés zijn voorbereid, zijn zij zelf op zoek naar nieuwe producties die hen kunnen verbazen. Gelukkig heb ik altijd verzamelaars ontmoet die in iets vernieuwends en ongewoons wilden investeren en musea die iets bijzonders wilden presenteren, wat betreft het materiaal, de manipulatie ervan, maar tegelijk ook zeer sterke concepten uitdrukken.

Met grote dankbaarheid dank ik Gianni Depaoli voor zijn beschikbaarheid. Ik herinner de lezers eraan dat zij andere video’s kunnen lezen en bekijken op de pagina gewijd aan de kunstenaar op criticoarte.org: Gianni Depaoli – Italian art by ELisa Manzoni (criticoarte.org).

Ask the artist: Gianni Depaoli

Although it has only been a few months since I first met Piedmontese artist Gianni Depaoli via the web, a deep mutual trust and esteem has been established, as well as a great admiration for the elegant conceptual works he creates. Gianni Depaoli is the only conceptual artist in the Contemporary Italian Art in the Netherlands project because his intense artistic poetics have shaken my innate distrust of this contemporary art form. Gianni Depaoli’s art is based on the principles of eco-sustainability and bio-diversity, which are conveyed to the observer through the creation of installations and works (pictorial and sculptural, figurative and abstract), which gather different meanings and take on identities that can be traced back to historical and cultural contexts that are always closely linked to respect for the sea and organic waste, which is charged with artistic, lyrical and poetic value and can be called a “new icon” and a “contemporary fossil”. The Piedmontese artist is already internationally known and has been present in the Netherlands for several years; after his absence in the last decade, he has decided to show his new conceptual works at the Manzoni Kunst Galerie in Oosterwolde.

But let’s finally give the opportunity to Gianni Depaoli to speak:

You are a conceptual artist and creator of new crystallised and lyrical contemporary icons: how did you get on this path? Tell us about your artistic journey.
It all began in September 2007 when a courageous director like Marco Valle of the E. Caffi Museum in Bergamo, after seeing a project of mine that was still in its embryonic stage, decided to dedicate an entire exhibition to me: “Mare Nero” (Black Sea). That small number of works – just seven – represented my first public appearance. From that rather fortunate debut, a tam-tam started that involved many other museums. These days, my ‘Constatazioni’, as I call them and not denunciations, since these situations have always been in the public eye, are on display in many museums and institutions. They have managed to arouse curiosity and finally arrive at the first art museum that has welcomed me in the Gallery of Modern Art in Genoa, directed by Maria Flora Giubilei, with whom I came up with a certainly bizarre idea: to “pollute” the museum by combining desecrating works, such as mine, with the masterpieces on display. A gamble that will lead to the production of an entire catalogue, plus an extension of another three months and a page on “From Genoa to Genoa”, a book by Andrea Ranieri, councillor for culture of the Ligurian capital. A great satisfaction. From the creation of works that unequivocally pointed out the disasters caused by man, to the use of organic waste material, the step was short, that is to say, to ennoble with its waste one of the primary foods that has always nourished the World: fish.

Your atelier is very different from a painter’s atelier and is almost on a par with an alchemist’s laboratory or an operating theatre: would you like to discover the veil of mystery and describe it to our audience? What tools and materials do you use, what techniques…?
My studio is the warehouse that was used for importing, processing and distributing fish, i.e. a former refrigerated warehouse now renamed Menotrenta Museum, the exhibition rooms are the former cold storage rooms, the former laboratories are my studio, the offices are partly a reception area but above all a condensation of past, future or never completed projects. The new research developed around 2014 using inks and cephalopod skins treated to preserve and maintain the natural colour of the livery, thanks to a method patented by me, and manipulated with steel needles and surgical scalpels, leads to transforming the material to discover its beauty and transparency. This new study gives new life to organic waste, which I consider the link and indelible memory of the product that nourished the Human Being. “From the edible that nourishes the body, to the art that nourishes the spirit”. Material painting becomes the strongest impulse for the search for natural colour, which will become the only colour used, regulated by the manipulation of the chromatophores existing in the product, without adding artificial colours. With the Abissi project, he investigates the known and the unknown and the tortuous paths of human thought. He discovers and highlights the wounds and excrescences of lacerated skin that become abysses and meanders where thought is lost and regenerated, revealing the suffering I have undergone during my life journey, which I define as my Via Crucis.

In 2010 you had the opportunity to attend the Affordable Art Fair in Amsterdam and the Open Art Fair in Utrecht: how did you find it at the time and how do you hope Holland will be in 2021?
It was a unique experience for me, also due to the fact that I had worked with Holland for more than 40 years: from the ports of Urk, Volendam, Harlinger, Jimuiden, I imported Dutch fish for schools, plaice. When I came, I brought a project representing Holland’s fishing history, told to me by local fishermen and producers, and the incredible and extraordinary combination. A small country like our region has a product, the plaice, that is known and appreciated all over the world, and another combination that links the morphology of that fish to Holland (but I will only reveal this when a Dutch public institution invites me to do an exhibition in Holland). From there my research started and the first exhibition with these materials was held in Holland, all the works were made with plaice skin, historical fishing nets, wooden crates from the 1960s which are now obsolete. It was a great success and I even got an article in a local newspaper with a photo of one of the works (Het Urkerland).

What are your future projects for the coming months? What are you working on?
I have many future projects, both in terms of new research that I am conducting and exhibitions that we are preparing. There are many events already planned that have been postponed due to Covid 19, I am a finalist in two important competitions, I am preparing a personal exhibition that will have an important institutional venue and that will be supported by a museum where I will donate works that will be sold to an association that deals with the fight against cancer, as I have done in the past, and that will be my main prerogative for the future (a promise I made to my wife before she flew away). I will also be present at some important events in Italy and abroad that have already been scheduled.

What is the ultimate goal of Gianni Depaoli’s highly personal and innovative Conceptual Art? Aren’t you afraid that only a narrow niche of art lovers can understand the profound message that your works convey?
Observing reality and shaping it so that people can enjoy it and become aware of it, by extrapolating my inner self, my sufferings but also the daily enjoyment of the beauty that nature gives us. My works feature faces and silhouettes, sometimes clearly revealed, sometimes hidden, which underline my relationship with the unknown and my search for the lightness of being. Restlessness, anguish and fear are represented by lacerations, abysses and meanders that wound the skin, but are exorcised by the transparent beauty of natural shapes and colours.
I have always been interested in bringing out the “detail”, imagining the backstage of life, discovering the hidden construction rather than enjoying the final result. It is the detail that differentiates us and makes us unique, our indelible and recognisable signature. No, it doesn’t worry me; on the contrary, it fascinates me. When you cross the border for an experimental process you already know that you will encounter difficulties, difficulties that the great masters have also encountered, Burri, Arman, Penone, Pistoletto to name but a few, and now let’s see where they have arrived. Now the people of art are prepared for these new processes, they themselves are looking for new productions that can amaze them. Fortunately, I have always met collectors who wanted to invest in something innovative and unusual and museums that wanted to present something particular, in terms of the material, its handling, but at the same time expressing very strong concepts.

With immense gratitude, I thank Gianni Depaoli for his availability. I would like to remind readers that they can read and see other videos on the page dedicated to the artist on criticoarte.org: Gianni Depaoli – Italian art by ELisa Manzoni (criticoarte.org)

Domanda all’artista: Gianni Depaoli

Anche se sono passati pochi mesi da quando ho conosciuto via web l’artista piemontese Gianni Depaoli, si è instaurata una profonda e reciproca fiducia e stima, nonché una grande ammirazione per le opere concettuali di grande eleganza che realizza. Gianni Depaoli è l’unico artista concettuale presente nel progetto Arte Italiana contemporanea in Olanda proprio perché, grazie alla sua intensa poetica artistica, ha scalfito la mia innata diffidenza verso questa forma d’arte contemporanea. L’arte di Gianni Depaoli si basa sui principi di eco-sostenibilità e di bio-diversità che vengono trasmessi all’osservatore tramite la creazione di installazioni e di opere (pittoriche e scultoree, figurative e astratte), che raccolgono significati diversi ed assumono identità riconducibili a contesti storici e culturali sempre strettamente connessi al rispetto del mare e dello scarto organico che si carica di valore artistico, lirico e poetico e può essere denominato come “nuova icona” e “fossile contemporaneo”. L’artista piemontese è già conosciuto a livello internazionale ed è stato presente sul territorio olandese per diversi anni; dopo l’assenza di quest’ultimo decennio, ha deciso di riproporsi con le nuove opere concettuali alla Manzoni Kunst Galerie di Oosterwolde.

Ma passiamo finalmente la parola a Gianni Depaoli:

Sei un artista concettuale e creatore di nuove icone contemporanee cristallizzate e liriche: come hai intrapreso questa strada? Raccontaci il tuo percorso artistico.

Tutto è iniziato nel settembre del 2007 quando, un direttore coraggioso come Marco Valle del Museo E. Caffi di Bergamo, dopo aver visto un mio progetto ancora allo stato embrionale, decise di dedicarmi un’intera mostra: “Mare Nero”. Quel numero esiguo di opere – appena sette – ha rappresentato la mia prima uscita pubblica. Da quell’esordio piuttosto fortunato, partì un tam-tam che coinvolse molti altri musei. In questi giorni le mie “Constatazioni”, così le chiamo e non denunce in quanto situazioni da sempre sotto gli occhi di tutti, sono esposte in molti musei e sedi Istituzionali. Sono riuscite ad incuriosire ed infine ad approdare al primo museo d’Arte che mi ha accolto nella Galleria d’Arte Moderna di Genova, diretta da Maria Flora Giubilei con la quale è nata un’idea sicuramente bizzarra: quella di “inquinare” il museo abbinando opere dissacranti, quali le mie, ai capolavori dell’esposizione. Un azzardo che porterà alla realizzazione di un intero catalogo sommato ad una proroga di altri tre mesi e a una pagina su “Da Genova per Genova”, un libro di Andrea Ranieri, assessore alla cultura del capoluogo ligure. Una grande soddisfazione. Dalla creazione di opere che additavano in modo inequivocabile i disastri provocati dall’ uomo, all’utilizzo di materiale organico di scarto dell’edibile il passo è stato breve, quello cioè di Nobilitare con il suo scarto uno degli alimenti primari che nutre da sempre il Mondo: il pesce.

Il tuo atelier è molto diverso da un atelier di un pittore ed è quasi alla pari di un laboratorio alchemico o una sala operatoria: hai voglia di scoprire il velo di mistero e descriverlo al nostro pubblico? Che strumenti e materiali utilizzi, quali tecniche…

Il mio studio è il magazzino che serviva per l’importazione, la lavorazione e la distribuzione del pesce, è cioè un ex magazzino frigorifero ora ribattezzato Museo Menotrenta, le sale espositive sono le ex celle frigorifere, gli ex laboratori sono il mio studio, gli uffici sono in parte accoglienza ma soprattutto un condensato di progetti passati, futuri o mai conclusi. La nuova ricerca sviluppata verso il 2014 con l’utilizzo di inchiostri e pelli di cefalopodi trattati per la conservazione e mantenimento del colore naturale della livrea, grazie ad un metodo da me brevettato, e manipolati con aghi d’ acciaio e bisturi chirurgici, porta a trasformare la materia per scoprirne bellezza e trasparenza. Questo nuovo studio dona nuova vita allo scarto organico che considera l’anello di congiunzione e ricordo indelebile del prodotto che ha nutrito l’Essere Umano. “Dall’edibile che nutre il corpo, all’arte che nutre lo spirito”. La pittura materica diventa il più forte impulso per la ricerca del colore naturale, che diventerà l’unico colore utilizzato, regolato dalla manipolazione dei cromatofori esistenti nel prodotto, senza aggiunte di colori artificiali. Con il progetto Abissi, indaga il noto e l’ignoto e i percorsi tortuosi del pensiero umano. Scopre ed evidenzia le ferite e le escrescenze della pelle lacerata che diventano abissi e meandri dove il pensiero si perde e si rigenera, svelando i patimenti che ho subito durante il mio percorso di vita, che definisco la mia Via Crucis.

Nel 2010 hai avuto l’occasione di presenziare all’Affordable Art Fair di Amsterdam e all’Open Art Fair di Utrecht: come ti sei trovato all’epoca e come speri sia l’Olanda nel 2021?

È stata per me un’esperienza unica, dovuta anche al fatto che ho lavorato per più di 40 anni con l’Olanda: dai porti di Urk, Volendam, Harlinger, Jimuiden, importavo il pesce olandese per le scuole, la platessa. Quando venni, portai un progetto che rappresentava la storia dell’Olanda legata alla pesca, raccontatami dai pescatori e produttori locali, e della incredibile e straordinaria combinazione. Uno Stato piccolo come una nostra Regione possiede un prodotto, la platessa, che è conosciuto e apprezzato in tutto il Mondo, ed un’altra combinazione che lega la morfologia di quel pesce all’Olanda, (ma questa la svelerò soltanto nel momento in cui una Istituzione Pubblica Olandese mi inviterà a fare una mostra in Olanda). Da lì la mia ricerca è partita e la prima mostra con questi materiali è stata fatta proprio in Olanda, tutte le opere erano fatte con pelle di platessa, reti da pesca storiche, casse di legno anni 60 ormai desuete. Fu un gran successo e mi venne dedicato anche un articolo su un giornale locale con la foto di un’opera (Het Urkerland).

Quali sono i tuoi progetti futuri per i prossimi mesi? Su cosa stai lavorando?

Progetti futuri ne ho molti, sia a livello di nuove ricerche che sto conducendo sia per mostre che stiamo preparando. Ci sono molti eventi già programmati che sono slittati causa Covid 19, sono finalista in due concorsi importanti, sto preparando una mostra personale che avrà un importante luogo Istituzionale e che sarà sostenuta da un Museo dove donerò delle opere che saranno vendute a favore di una associazione che si occupa di lotta contro i tumori, come già fatto in passato, e che saranno la mia principale prerogativa per il futuro (una promessa che ho fatto a mia moglie prima che volasse via). Sarò poi presente ad alcuni appuntamenti importanti sia in Italia che all’ Estero già programmati.

Qual è il fine ultimo della personalissima ed innovativa Arte Concettuale di Gianni Depaoli? Non hai paura che solo una stretta nicchia di amanti dell’Arte possa comprendere il messaggio profondo che le tue opere trasmettono?

Osservare la realtà e plasmarla affinché le persone ne fruiscano e ne prendano consapevolezza, estrapolando il mio intimo, i miei patimenti ma anche le fruizioni giornaliere della bellezza che ci dona la natura. Nei miei lavori compaiono visi, silhouette a volte palesemente svelati a volte velatamente nascosti che sanciscono il mio rapporto con l’ignoto e la ricerca della leggerezza dell’essere. Inquietudine, angoscia, timore, sono rappresentate da lacerazioni, abissi e meandri che feriscono la pelle, esorcizzate però dalla trasparente bellezza delle forme e dei colori naturali. Mi ha sempre interessato il far affiorare il “particolare”, immaginare il backstage della vita, scoprire la costruzione celata più che godere del risultato finale. È il particolare che differenzia e ci rende unici, la nostra firma indelebile e riconoscibile. No, non mi preoccupa anzi mi affascina, quando si supera il confine per un processo sperimentale si sa già che si incontreranno delle difficoltà, difficoltà che hanno incontrato anche i grandi maestri, Burri, Arman, Penone, Pistoletto per citarne alcuni e ora vediamo dove sono arrivati. Ora il popolo dell’arte è preparato a questi nuovi processi, cercano loro stessi nuove produzioni che possano stupirli. Fortunatamente ho sempre incontrato collezionisti che volevano investire su qualcosa di innovativo ed inusuale e Musei che intendevano presentare qualcosa di particolare, per ciò che riguarda il materiale, la sua manipolazione, ma che allo stesso tempo esprimesse dei concetti molto forti.

Con immensa gratitudine, ringrazio Gianni Depaoli per la sua disponibilità. Ricordo ai lettori che potranno leggere e vedere altri video sulla pagina dedicata all’artista su criticoarte.org: Gianni Depaoli – Italian art by ELisa Manzoni (criticoarte.org)

Vraag aan de kunstenaar: Giulio Pettinato

Voor de rubriek “Vraag aan de kunstenaar” hebben we vandaag de gelegenheid om te praten met de meester Giulio Pettinato, geboren in Calabrië maar nu permanent overgeplaatst naar Castel Gandolfo in Rome. Als scenograaf, schilder, ontwerper en grafisch ontwerper gebruikt de kunstenaar verschillende kunstvormen zoals installaties, schilder- en beeldhouwkunst, waarbij hij de meest ongelijksoortige materialen zoals stof, plastic, piepschuim, zand, hout, marmer en LED-lampen gebruikt om licht en kleur nieuw leven in te blazen. Zijn kunstwerken zijn eclectisch, ze onderzoeken de natuur op 360°, en creëren een moderne scenografische visie op de werkelijkheid: dankzij het voortdurende expressieve onderzoek, vrij van academische canons, is Giulio Pettinato nu zowel in Italië als in het buitenland bekend met zijn maritieme sculpturale schilderijen en LightArt werken.
Naast de zestig persoonlijke tentoonstellingen is het interessant te wijzen op de aanwezigheid van Giulio Pettinato in drie edities van het Festival dei due Mondi in Spoleto en op het Fringe Festival in Edinburgh, waar zijn werken de scenografie vormden van Connessioni Mediterranee, een werk van de Griekse componist Niko Filathos, uitgevoerd door het Microcosmos Ensemble. De kunstenaar heeft ook de decors ontworpen voor I cantori di Brema van Gaetano Panariello in het Teatro Rendano in Cosenza en voor La luce del mondo van Mauro Piacenza, een werk dat door de Fondazione per i beni e le attività artistiche della Chiesa in Vaticano is vervaardigd. Tenslotte heeft hij zich jarenlang gewijd aan de scenografie van de Geboorte-scène in de Crypte van de Pauselijke Kerk van San Tommaso da Villanova in Castel Gandolfo.

We gaan nu over tot de inhoud van het interview:

Uw artistieke productie is gevarieerd en varieert van LightArt tot mixed media-schilderijen met de zee als onderwerp: waarom deze verschillende artistieke keuzes en vooral, heeft u een kunstvorm die uw voorkeur heeft? Waar haal je inspiratie uit? Is er een kunstenaar uit het verleden die u meer in overeenstemming vindt met uw stijlonderzoek?

Lichtkunst is een vorm van beeldende kunst waarbij het medium van uitdrukking, het doel van het werk, licht is. De inspiratie komt van mijn ervaring als decorontwerper, die ik in dit genre goed kan gebruiken door te blijven creëren met verschillende materialen, die elkaar overlappen waardoor de gewenste driedimensionaliteit ontstaat. De zee is de spiegel van mijn ziel, de plaats waar ik geboren ben; ik bewaar nog steeds mentaal de kleuren, de bron van mijn inspiratie. Om terug te komen op uw oorspronkelijke vraag: mijn keuzes zijn slechts “schijnbaar” verschillend, in werkelijkheid zijn ze altijd verbonden door een rode draad: het decorontwerp.

Wanneer, hoe en waarom is jullie Lichtkunst ontstaan? Leg ons uit hoe uw werken tot stand komen, waarbij licht het middel is om uw installaties te beeldhouwen die, voor het grootste deel, vrouwelijke silhouetten als onderwerp hebben.

Light Art is in 2014 ontstaan uit de behoefte om mijn scenografisch onderzoek te verfijnen, uit te breiden. Deze werken, zoals Bonsoir madame en Nude radici, zijn mijn authentieke creaties, het zijn de werken waarin ik het licht bestudeer via de schoonheid van het vrouwelijk lichaam. Het licht is het middel om te genieten van een elegant schilderij, in harmonie met de driedimensionaliteit van het vrouwenlichaam. ((4) LIGHT ART | Facebook)

Wat de werken in gemengde techniek betreft die op een informeel materiaal lijken: welke materialen gebruikt u het liefst om de zee na te bootsen, en waarom? Hoe geef je tact aan je werken? Welke sensaties geven deze materialen u en wat stelt u zich voor dat de toeschouwer zal voelen wanneer hij de kans krijgt uw werken te bestuderen?

Ik gebruik bijna altijd bij voorkeur natuurlijke materialen en heb altijd een zakje zand uit zee bij me, dat ik vakkundig op mijn doeken probeer over te brengen. Ik stel me vaak voor dat de toeschouwer alles waarneemt wat ik via mijn werken uitzend.

Naast Artistiek Directeur van het Kunstcentrum van Castel Gandolfo in Rome, richtte u in april de Oltremare International Group op, een internationale kunstgroep die alle kunsten omvat: vertel ons over uw idee, uw doelen en toekomstige projecten.

Het Castel Gandolfo Art Centre is in april 2013 ontstaan uit het idee om de kunsten in één omgeving onder te brengen, waar ideeën kunnen worden uitgewisseld. De Club Bluoltremare daarentegen is ontstaan op een bijzonder moment in onze geschiedenis. Omdat wij ons plotseling en gedwongen gesloten voelden, hebben wij ons opengesteld voor andere soorten realiteit, waardoor ons “merk” een internationale dimensie kreeg. Vandaag de dag kan Club Bluoltremare bogen op prestigieuze samenwerkingen met artiesten van over de hele wereld. (Als u geïnteresseerd bent om lid te worden van de Club Bluoltremare hier is de link: (4) club BLUOLTREMARE | Facebook ; terwijl als je het Art Center Castel Gandolfo wilde volgen: (5) Centro ARTE | Facebook )

Wat heeft dit laatste verschrikkelijke jaar voor u en uw kunst betekend, waarin alle zekerheden van perspectief en visie zijn veranderd?

2020 is echt een verschrikkelijk jaar geweest. Het heeft onze tentoonstellingen, onze contacten, onze energie weggevaagd… maar ik ben ervan overtuigd dat het nog steeds de moeite waard is om iets positiefs voor de kunst te proberen. Ondanks alles, althans in mijn ervaring, wanneer je gedwongen bent je contacten te beperken, wanneer alles lijkt te stagneren en depressie om de hoek ligt, komt er altijd iets creatiefs naar boven, met zijn vitale kracht.

In dit zeer delicate historische moment vol onzekerheden zou ik de aandacht willen vestigen op het briljante idee van Giulio Pettinato die, omdat hij de internationale collectieve tentoonstelling Pigmenti (15-22 december 2020 in Sala Nagasawa in het Appia Antica park in Rome) niet kon inwijden vanwege de beperkingen die waren ingesteld om de Covid-19 in bedwang te houden, heeft besloten om deze tentoonstelling toch in een micro-versie in de kleinste galerie ter wereld (150×45 cm.) te houden. Sinds januari 2021 worden in de microgalerie verschillende solotentoonstellingen gehouden van kunstenaars uit de hele wereld: voor meer informatie en om deel te nemen aan de evenementen in de microgalerie schrijf me op elisavosmanzoni@gmail.com , artecastelgandolfo@libero.it.

Giulio Pettinato dankend voor de kostbare tijd die hij aan ons heeft gewijd, herinner ik eraan dat zijn werken in Nederland te koop zijn en dat u ze op de website kunt zien: Giulio Pettinato – Italian art by ELisa Manzoni (criticoarte.org)

Ask the artist: Giulio Pettinato

For the “Ask the artist” column, today we have the opportunity to chat with Giulio Pettinato, born in Calabria but now permanently based in Castel Gandolfo in Rome. Scenographer, painter, designer and graphic artist, the artist uses different art forms such as installations, painting and sculpture, using the most disparate materials such as fabric, plastic, polystyrene, sand, wood, marble and LED lamps to give new life to light and colour. His artworks are eclectic, investigate nature at 360°, and create a modern scenographic vision of reality: thanks to his continuous expressive research free from academic canons, Giulio Pettinato is now known both in Italy and abroad with his marine sculptural paintings and LightArt works.
In addition to the sixty solo exhibitions, it is interesting to highlight Giulio Pettinato’s presence at three editions of the Festival dei due Mondi in Spoleto and at the Edinburgh Fringe Festival, where his works were the set design for Connessioni Mediterranee, a work by the Greek composer Niko Filathos, performed by the Microcosmos Ensemble. The artist has also designed the sets for I cantori di Brema by Gaetano Panariello at the Teatro Rendano in Cosenza and La luce del mondo by Mauro Piacenza, a work produced by the Foundation for the artistic heritage and activities of the Church in the Vatican. Finally, he has been working for years on the set design for the Nativity Scene in the Crypt of the Pontifical Church of St. Thomas of Villanova in Castel Gandolfo.

et us now turn to the body of the interview:

Your artistic production is varied and ranges from LightArt to mixed media painting with the sea as a subject: why these different artistic choices and, above all, do you have a preferred art form? What is your inspiration? Is there any artist from the past that you find more in line with your stylistic research?

Light Art is a form of visual art in which the medium of expression, the purpose of the work, is light. The inspiration comes from my experience as a set designer, which I put to good use in this genre by continuing to create with various materials, which overlap to create the desired three-dimensionality. The sea is the mirror of my soul, the place where I was born; I still mentally preserve the colours, the source of my inspiration. Returning to your initial question, my choices are only “apparently” different, in reality they are always linked by a common thread: set design.

When, how and why was your LightArt created? Tell us how you create your works in which light is the medium for sculpting your installations, most of which have female silhouettes as their subject.

Light Art was born in 2014 out of the need to refine, to expand, my scenographic research. These works, such as Bonsoir madame and Nude radici, are my authentic creations, they are the ones in which I study light through the beauty of the female body. Light is the means to enjoy an elegant painting, in tune with the three-dimensionality of the female body. ((4) LIGHT ART | Facebook)

As for your mixed media works that are reminiscent of an informal material: what materials do you prefer to use to recreate the sea, and why? How do you give tactility to your works? What sensations do these materials give you and what do you imagine the observer will feel when he studies your works?

I almost always prefer to use natural materials, always carrying a bag of sand from my sea, which I try to transfer skilfully onto my canvases. I often imagine that the observer perceives everything that I convey through my work.

As well as being Artistic Director of the Castel Gandolfo Art Centre in Rome, in April you founded the Oltremare International Group, an international art group embracing all the arts: tell us about your idea, your goals, and future plans.

The Castel Gandolfo Art Centre was born in April 2013 from the idea of spreading the arts in a single environment, where ideas could be shared. Club Bluoltremare, on the other hand, was born in a particular moment of our history. Finding ourselves suddenly and forcibly closed, we opened up to other types of reality, bringing our ‘brand’ to an international dimension. Today Club Bluoltremare boasts prestigious collaborations with artists from all over the world. (If you are interested in joining Club Bluoltremare, here is the link: (4) club BLUOLTREMARE | Facebook ; the Castel Gandolfo Art Centre: (5) Centro ARTE | Facebook )

What has this last terrible year represented for you and your art, where all certainties have changed perspectives and visions?

2020 was a really terrible year. It wiped out our exhibitions, our contacts, our energy … but I am convinced that it is still worth trying to do something positive for art. In spite of everything, at least in my experience, when you are forced to limit your contacts, when everything seems to stagnate and depression is around the corner, something creative always emerges, with its vital force.

In this very delicate moment in history, full of uncertainties, I would like to highlight the brilliant idea of Giulio Pettinato who, unable to inaugurate the international group exhibition Pigmenti (15-22 December 2020 at the Sala Nagasawa in the Appia Antica park in Rome) due to the restrictions established to contain the Covid-19, has decided to stage it anyway in a micro version in the smallest gallery in the world (150×45 cm.). Since January 2021, the micro-gallery has been hosting several solo shows by artists from all over the world: for more information and to participate in events in the micro-gallery, write to me at elisavosmanzoni@gmail.com or artecastelgandolfo@libero.it.

With heartfelt thanks to Giulio Pettinato for his precious time, I would like to remind you that his works are on sale in the Netherlands and you can see them on the website: Giulio Pettinato – Italian art by ELisa Manzoni (criticoarte.org)

Domanda all’artista: Giulio Pettinato

Per la rubrica “Domanda all’artista” abbiamo oggi l’occasione di chiacchierare con il maestro Giulio Pettinato, calabrese di nascita ma ormai trapiantato stabilmente a Castel Gandolfo a Roma. Scenografo, pittore, designer e grafico, l’artista utilizza diverse forme d’arte come le installazioni, la pittura e la scultura, utilizzando i materiali più disparati come il tessuto, la plastica, il polistirolo, la sabbia, il legno, il marmo e le lampade a led per dare nuova vita alla luce e al colore. Le sue opere d’arte sono eclettiche, indagano la natura a 360°, e creano una moderna visione scenografica della realtà: grazie alla continua ricerca espressiva libera da canoni accademici, Giulio Pettinato è ormai noto sia in Italia che all’estero con i suoi quadri scultorei marini e le opere di LightArt.
Oltre alle sessanta mostre personali, è interessante sottolineare la presenza di Giulio Pettinato in tre edizioni del Festival dei due Mondi di Spoleto e al Fringe Festival di Edimburgo, dove i suoi lavori hanno fatto da scenografia a Connessioni Mediterranee, opera del compositore greco Niko Filathos, eseguita dal Microcosmos Ensemble. L’artista ha inoltre curato la scenografia de I cantori di Brema di Gaetano Panariello al Teatro Rendano di Cosenza e quella de La luce del mondo di Mauro Piacenza, opera prodotta dalla Fondazione per i beni e le attività artistiche della Chiesa in Vaticano. Infine, da anni si dedica alla scenografia del Presepe nella Cripta della Chiesa Pontificia di San Tommaso da Villanova a Castel Gandolfo.

Passiamo ora al corpo dell’intervista:

La tua produzione artistica è varia e spazia dalla LightArt alla pittura a tecnica mista che ha per soggetto il mare: come mai queste scelte artistiche così diverse e, soprattutto, hai una forma d’arte che preferisci? Da cosa trai ispirazione? C’è qualche artista del passato che trovi più in linea con le tue ricerche stilistiche?

La Light Art è una forma di arte visiva in cui il mezzo di espressione, il fine dell’opera, è la luce. L’ispirazione deriva dalla mia esperienza di scenografo, messa a frutto in questo genere continuando a creare con materiali vari, che si sovrappongono creando la tridimensionalità desiderata. Il mare è lo specchio della mia anima, il luogo dove sono nato; conservo ancora mentalmente i colori, fonte della mia ispirazione. Ritornando alla tua domanda di partenza, le mie scelte sono solo “apparentemente”  diverse, in realtà sono legate sempre da un filo comune: la scenografia.

Quando, come e perché nasce la tua LightArt? Spiegaci come nascono i tuoi lavori in cui la luce è il mezzo per scolpire le tue installazioni che hanno per soggetto, per la maggior parte delle volte, delle siluette femminili.  

Light Art nasce a partire dal 2014 dall’esigenza di raffinare, ampliare, la mia ricerca scenografica. Queste opere, come ad esempio Bonsoir madame e Nude radici, sono le mie autentiche creazioni, sono quelle nelle quali studio la luce attraverso la bellezza del corpo femminile. La luce è il mezzo per godere di una pittura elegante, in sintonia con la tridimensionalità del corpo femminile. ((4) LIGHT ART | Facebook)

Per quanto riguarda invece le opere a tecnica mista che ricordano un’informale materico: che materiali preferisci usare per ricreare il mare, e perché? Come riesci quindi a dare tattilità alle tue opere? Quali sensazioni ti danno questi materiali e cosa immagini che l’osservatore provi quando ha modo di studiare le tue opere?

Preferisco usare quasi sempre materiali naturali, portando sempre con me una busta di sabbia del mio mare, che cerco di trasferire sapientemente sulle mie tele. Spesso immagino che l’osservatore percepisca tutto ciò che io trasmetto attraverso i miei lavori.

Oltre ad essere Direttore artistico del Centro Arte a Castel Gandolfo a Roma, ad aprile hai fondato il Gruppo Oltremare International, un gruppo artistico internazionale che abbraccia tutte le arti: raccontaci della tua idea, dei tuoi obiettivi, e dei progetti futuri.

Il Centro Arte Castel Gandolfo nasce nell’aprile 2013 dall’idea di divulgare le arti in un unico ambiente, dove condividere le idee. Il Club Bluoltremare, invece, nasce in un momento particolare della nostra storia. Ritrovandoci improvvisamente e forzatamente chiusi, ci siamo aperti ad altri tipi di realtà, portando il nostro “marchio” in una dimensione  internazionale. Oggi il Club Bluoltremare vanta prestigiose collaborazioni con artisti provenienti da tutto il mondo. ( Se foste interessati ad iscrivervi al Club Bluoltremare qui il link: (4) club BLUOLTREMARE | Facebook ; mentre se voleste seguire il Centro Arte Castel Gandolfo: (5) Centro ARTE | Facebook )

Cosa ha rappresentato per te e per la tua arte quest’ultimo terribile anno appena passato, dove tutte le certezze hanno cambiato le prospettive e le visioni d’insieme?

Il 2020 è stato un anno davvero terribile. Ha spazzato via le nostre mostre, i nostri contatti, le nostre energie …ma sono convinto che valga ancora la pena di tentare qualcosa di positivo per l’arte. Nonostante tutto, almeno nella mia esperienza, quando ci si trova costretti a limitare i contatti, quando tutto  sembra ristagnare e la depressione è dietro l’angolo, qualcosa di creativo affiora sempre, con la sua forza vitale.

In questo momento storico tanto delicato e pieno di incertezze, mi permetto di sottolineare la brillante idea del maestro Giulio Pettinato che, non potendo inaugurare la mostra collettiva internazionale Pigmenti (15-22 dicembre 2020 presso la Sala Nagasawa nel parco Appia Antica a Roma) a causa delle restrizioni stabilite per contenere il Covid-19, ha pensato di metterla in scena ugualmente in versione micro nella galleria più piccola del mondo (150×45 cm.). Da gennaio 2021 la micro-galleria sta ospitando diverse personali di artisti da tutto il mondo: per avere maggiori informazioni e partecipare agli eventi nella micro-galleria scrivetemi a elisavosmanzoni@gmail.com o a artecastelgandolfo@libero.it.

Ringraziando di cuore Giulio Pettinato per il prezioso tempo dedicatoci, ricordo che le sue opere sono in vendita sul territorio olandese e potrete vederle sul sito: Giulio Pettinato – Italian art by ELisa Manzoni (criticoarte.org)

Vraag aan de kunstenaar: Gianluca Cremonesi

Zoals een oud Italiaans gezegde luidt: “De tijd vliegt”, en eigenlijk zijn we al aan de vierde afspraak van de kolom “Vraag aan de kunstenaar” toegekomen. Vandaag hebben we het genoegen om als gast Gianluca Cremonesi te hebben, een jonge kunstenaar uit Ripalta Cremasca (een klein stadje in de buurt van Milaan), die ik ongeveer drie jaar geleden bijna toevallig ontmoette in Treviglio (in de provincie Bergamo): zijn werken trekken onmiddellijk, zelfs de meest verwarde toeschouwer, dankzij de diepe emotionele artistieke waarde en de grote en precieze techniek van de uitvoering van de olieverf. Het is niet verwonderlijk dat Gianluca Cremonesi’s kunst al aanwezig is in privécollecties in Italië, de Verenigde Staten, Japan, Canada, Finland, Engeland, Ierland, Australië, Hong Kong en Zuid-Afrika, en nu wil hij zich ook in Nederland bekendmaken: juist daarom heeft hij zich vanaf het begin met veel enthousiasme aanvaard om deel uit te maken van het project Contemporary Italian Art in Nederland. De schilder uit Lombardije is altijd al geïnteresseerd geweest in de wereld van de kunst en na verschillende artistieke experimenten en dankzij zijn passie voor de natuur heeft de olieverfschilderij zeker zijn hart veroverd: in deze laatste periode is het favoriete onderwerp van Gianluca Cremonesi de zee, een zee in voortdurende evolutie en symbool van het oneindige en het onbekende, die tegenstrijdige emoties en sensaties oproept en die de geest van de kunstenaar laat zien.

Laten we nu verder gaan met de vragen om Gianluca Cremonesi beter te leren kennen:

Wat denkt Gianluca Cremonesi, de kunstenaar, terwijl hij schildert? In wat voor wereld bevindt hij zich als hij het penseel oppakt en de kleuren op het palet mengt?

Ik moet zeggen dat het antwoord deels vervat zit in de vraag: je vraagt me in wat voor wereld ik me bevind terwijl ik schilder, nou dit is het geheim, terwijl ik schilder leef ik in een eigen wereld, een serene, vredige wereld, waar alleen ik met mijn kleuren en een doek waarop ik mijn emoties kan vertellen, soms kan ik me zo in het doek onderdompelen dat ik niet eens merk wat er om me heen gebeurt, alsof een meter van de ezel de wereld wazig wordt.

U bent de schilder van WATER en uw zeeën zijn allemaal verschillend: waarom koos u dit onderwerp, dat zo moeilijk uit te voeren is, voor uw artistieke productie?

Ik denk dat het uiteindelijk de zee was die mij koos! Ik ben al sinds mijn jeugd gepassioneerd door kunst en heb veel technieken en kunstuitingen uitgeprobeerd, ik heb veel verschillende onderwerpen geschilderd; Met de volwassenheid realiseerde ik me dat de olie mijn ware passie was en het medium dat het beste bij mijn manier van schilderen paste, na enkele jaren waarin ik vooral onderwerpen schilderde die geïnspireerd waren door Japan en zijn tradities, vond ik op een dag tijdens het schilderen van een uitzicht op Okinawa (een van de vele eilanden van Japan) dat ik de golven schilderde en dat er iets in me klikte, een soort bliksemschicht, alsof het schilderen van de golven natuurlijk was en me goede gevoelens gaf. …vanaf dat moment ben ik nooit meer gestopt! Uiteraard is er aan de basis een diepe liefde voor de natuur, voor de zee in het bijzonder, die voor mij een metafoor is voor het leven: de golven van de zee zijn vergelijkbaar met het leven van een man, ze worden geboren, groeien, bereiken hun hoogtepunt en rollen dan onvermijdelijk naar de laatste handeling die het strand omarmt, waardoor er ruimte is voor de volgende golf; wij mensen zijn een beetje zoals dat, we moeten ons “ras” op de beste manier leven!

De zee zou ook tot uitdrukking kunnen komen in andere kunstvormen, zoals de beeldhouwkunst, en in andere stijlen, zoals het abstracte: wat heeft de figuratieve olieverfschilderkunst boven andere kunstvormen?

Ik hou van alle vormen van kunst en artistieke expressie, maar ik vind dat het olieverfschilderij voor mij een streepje voor heeft. Vanuit een strikt technisch oogpunt kan ik zeggen dat olieverf een bepaalde schittering en helderheid heeft, wetende de mate van dekking van de kleuren kun je sluiers, dat wil zeggen lagen van kleur meer of minder transparant, om diepte en schittering te garanderen en de onderwerpen levendig en realistisch te maken. In de loop der jaren heb ik een zeer persoonlijke schildertechniek ontwikkeld, waarvan de basis teruggaat tot de techniek die in de vijftiende eeuw door de Vlamingen werd ontwikkeld, die in feite de eerste waren om door middel van opeenvolgende kleurlagen verder te gaan. Vanuit een emotioneel oogpunt kan ik u vertellen dat de keuze van het realisme in wezen te wijten is aan een persoonlijke smaak, ik vind dat het picturale realisme mij directe emoties overbrengt, eenvoudig, er is geen behoefte aan vreemde lucubraties of interpretaties. De onderwerpen zijn eenvoudig, misschien zal iemand zeggen banaal, maar ze geven onmiddellijke en diepe gevoelens.

Laten we het over de toekomst hebben. U heeft al werken van klein formaat en zelfs bladwijzers gemaakt om plaats te maken voor het altijd dragen van uw werken: voor 2021 plant u in plaats daarvan een koerswijziging misschien met de creatie van werken van zeer groot formaat of een echte merchandising?

Ik zou zeggen allebei! Ik ben bezig met de voorbereiding van een serie vrij grote, dikke doeken van 70 x 140 cm. die mij in staat stellen om onderwerpen met een sterke impact te creëren; het idee is om een aantal ervan voor te bereiden in afwachting van mijn volgende solotentoonstelling die ik aan het einde van deze specifieke periode zal definiëren. Tegelijkertijd wil ik doorgaan met het maken van miniatuurwerken op kleine doeken of kleine borden, maar ook werken op papier en boekenleggers; het doel is om originele handgeschilderde werken te hebben met dezelfde vaardigheid als de grote werken, maar goedkoop en betaalbaar voor iedereen, zodat iedereen een kleine zee mee kan nemen of op het bureau in het kantoor kan zetten om de dagen te kleuren.

Laatste vraag en misschien wel de meest intieme. Waarom ben je een kunstenaar en in het bijzonder een schilder? Hoe belangrijk is kunst in je leven geweest en vooral in 2020, een catastrofaal jaar voor de hele wereld vanwege Covid-19?

Dit is misschien wel de moeilijkste vraag om te beantwoorden…. Ik denk dat het iets aangeboren is, diep geworteld in mij. Zoals ik al eerder zei, kunst heeft me altijd aangetrokken, zodra ik een potlood in mijn hand had begon ik te tekenen en te rommelen, ik genoot van het reproduceren van de covers van rockplaten die me in mijn puberteit vergezelden, of het portretteren van de helden van films of stripverhalen. In principe is het voor mij altijd een behoefte geweest, een uitlaatklep, een manier om mijzelf uit te drukken en het is nog steeds, misschien op een meer volwassen en bedachtzame manier, maar de geest is altijd hetzelfde en ik zal nooit het verlangen verliezen om te evolueren en te leren, nieuwsgierigheid is de basis van mijn passie. De kunst heeft me vele malen gered van trieste en moeilijke momenten, vooral in 2020, toen de lockdown en de pandemie ons heeft getroffen en beperkt, heeft de kunst me in staat gesteld om met mijn verbeelding te “reizen” en alle twijfels en angsten in verband met deze vreselijke situatie te ventileren. Dankzij mensen zoals jij is de kunst niet gestopt en zal niet stoppen! Goede kunst voor iedereen!

Ik wil Gianluca Cremonesi bedanken voor zijn vriendelijke beschikbaarheid voor zijn interventie die het mogelijk maakte zijn artistieke poëzie bekend te maken en bovenal wil ik hem bedanken voor het vertrouwen en de steun die hij geeft aan het project Italiaanse Hedendaagse Kunst in Nederland. Ik nodig u uit om een kijkje te nemen op de pagina gewijd aan hem op de website criticoarte.org waar u de werken kunt vinden die aanwezig zijn op het Nederlandse grondgebied: Gianluca Cremonesi – Italian art by ELisa Manzoni (criticoarte.org)

Ask the artist: Gianluca Cremonesi

As an old Italian saying goes, “Time flies”, and indeed we have already reached the fourth appointment of the “Ask the artist” column. Today we have the pleasure of having as our guest Gianluca Cremonesi, a young artist from Ripalta Cremasca (a town near Milan), whom I met almost by chance about three years ago in Treviglio (in the province of Bergamo): his works immediately attract even the most distracted observer, thanks to their profound emotional artistic value and the great and precise technique of oil painting. It is not surprising that Gianluca Cremonesi’s art can already be found in private collections in Italy, the United States, Japan, Canada, Finland, England, Ireland, Australia, Hong Kong and South Africa. And now his aim is to make himself known in the Netherlands as well: it is precisely for this reason that he accepted with great enthusiasm right from the start to become part of the Contemporary Italian Art in the Netherlands project. The painter from Lombardy has always been interested in the world of art and, after various artistic experiments and thanks to his passion for nature, realist oil painting has definitively conquered his heart: in this last period, Gianluca Cremonesi’s favourite subject is the sea, a sea in continuous evolution and symbol of the infinite and the unknown, which arouses contrasting emotions and sensations and which shows the spirit of the artist.

We now come to the questions to get to know Gianluca Cremonesi in more depth:

What is Gianluca Cremonesi, the artist, thinking while he paints? What kind of world is he in when he picks up his brush and mixes colours on the palette?

I must say that the answer is partly contained in the question: you ask me what kind of world I find myself in while I am painting, well this is the secret, while I am painting I live in a world of my own, a peaceful, tranquil world, where there is only me with my colours and a canvas on which to tell my emotions, sometimes I can immerse myself so much in the canvas that I do not even notice what is happening around me, as if a metre from the easel the world becomes blurred.

You are the painter of WATER and your seas are all different: why did you choose this subject, so difficult to execute, for your artistic production?

I think it was the sea that chose me in the end! I have been passionate about art since I was a boy and I have tried many techniques and artistic expressions, I have painted many different subjects; After several years in which I painted mainly subjects inspired by Japan and its traditions, one day while painting a view of Okinawa (one of the many islands of Japan) I found myself painting waves and something clicked in me, a sort of lightning bolt, as if painting the waves was natural and gave me good feelings … from there I have not stopped! Obviously there is a deep love for nature, for the sea in particular, which for me is a metaphor for life: the waves of the sea are comparable to the life of a man, they are born, grow, reach their peak and then inevitably roll towards the last act embracing the beach, thus making way for the next wave; we humans are a bit like that, we must live our “race” in the best way!

The sea could also be expressed in other art forms, such as sculpture, and in other styles, such as abstract: what does figurative oil painting have over other art forms?

I love all art forms and artistic expressions, but I find that oil painting has an edge for me. From a strictly technical point of view, I can say that oil paints have a particular brilliance and luminosity. Knowing the degree of coverage of the colours, you can create glazes, i.e. more or less transparent layers of colour, to ensure depth and brilliance and make the subjects come alive and realistic. Over the years I have developed a very personal painting technique, the basis of which goes back to the technique developed in the 15th century by the Flemish, who were in fact the first to proceed with successive layers of colour. From an emotional point of view, I can tell you that the choice of realism is essentially due to personal taste. I find that pictorial realism conveys direct, simple emotions to me, there is no need for strange lucubrations or interpretations. The subjects are simple, perhaps someone will say banal, but they give immediate and profound sensations.

Let’s talk about the future. You have already created small works of art and even bookmarks so that you can always carry your works with you: are you planning a change of direction for 2021, perhaps with the creation of very large works of art, or a real merchandising campaign?

I would say both! I am preparing a series of rather large canvases, very thick, 70 x 140 cm, which allow me to create subjects with a strong impact; the idea is to prepare several of them in anticipation of my next solo exhibition, which I will define at the end of this particular period. At the same time I would like to continue to create miniature works on small canvases or small boards, as well as works on paper and bookmarks; the aim is to have original hand-painted works with the same skill as the major works but cheap and affordable for everyone to allow anyone to have a small sea to take with them or to put on their desk in the office to colour their days.

Last question and perhaps the most intimate. Why are you an artist and in particular a painter? How important has art been in your life and especially in 2020, a catastrophic year for the whole world because of Covid-19?

This is perhaps the most difficult question to answer…. I think it is something innate, deeply rooted in me. As I said before, art has always attracted me, as soon as I had a pencil in my hand I started drawing and messing around, I enjoyed reproducing the covers of the rock records that accompanied me in my adolescence, or portraying the heroes of films or comics. Basically, for me it has always been a need, an outlet, a way to express myself and it still is, perhaps in a more mature and meditated way, but the spirit is always the same and I will never lose the desire to evolve and learn, curiosity is the basis of my passion. Art has saved me many times from sad and difficult moments, especially in 2020, when the lockdown and the pandemic has affected and limited us, art has allowed me to “travel” with my imagination and to vent all the doubts and fears related to this terrible situation. Thanks to people like you, art has not stopped and will not stop! Good art to everyone!

I would like to sincerely thank Gianluca Cremonesi for his kind intervention that has allowed us to make his artistic poetics known and, above all, I would like to thank him for the trust and support he transmits to the Contemporary Italian Art project in Holland. I invite you to take a look at the page dedicated to him on the website criticoarte.org where you can find the works present in the Netherlands: Gianluca Cremonesi – Italian art by ELisa Manzoni (criticoarte.org)

Domanda all’artista: Gianluca Cremonesi

Come dice un antico detto italiano, “Il tempo vola”, e difatti siamo già arrivati al quarto appuntamento della rubrica “Domanda all’artista”. Oggi abbiamo il piacere di avere come ospite Gianluca Cremonesi, giovane artista di Ripalta Cremasca (cittadina vicino a Milano), che ho conosciuto quasi per caso circa tre anni a Treviglio (in provincia di Bergamo): le sue opere attraggono immediatamente, anche l’osservatore più distratto, grazie al profondo valore artistico emozionale e alla grande e precisa tecnica di esecuzione dell’olio. Non stupisce che l’arte di Gianluca Cremonesi sia già presente in collezioni private in Italia, negli Stati Uniti, in Giappone, in Canada, in Finlandia, in Inghilterra, in Irlanda, in Australia, ad Hong Kong ed in Sudafrica, ed ora il suo obiettivo è di farsi conoscere anche in Olanda: proprio per questo ha accettato con grande entusiasmo sino dall’inizio di entrare a fare parte del progetto Arte Italiana Contemporanea in Olanda. Il pittore lombardo si è sempre interessato al mondo dell’arte e, dopo diverse sperimentazioni artistiche e grazie alla sua passione per la natura, la pittura realista ad olio ha conquistato definitivamente il suo cuore: in quest’ultimo periodo il soggetto prediletto da Gianluca Cremonesi è il mare, un mare in continua evoluzione e simbolo dell’infinito e dell’ignoto, che suscita emozioni e sensazioni contrastanti e che mostra lo spirito dell’artista.

Passiamo ora alle domande per conoscere più a fondo Gianluca Cremonesi:

Cosa pensa Gianluca Cremonesi, l’artista, mentre dipinge? In che mondo si trova mentre prende in mano il pennello e mischia i colori sulla tavolozza?

Devo dire che la risposta è in parte contenuta nella domanda: mi chiedi in che mondo mi trovo mentre dipingo, ebbene è proprio questo il segreto, mentre dipingo io vivo in un mondo tutto mio, un mondo sereno, tranquillo, dove ci sono solo io con i miei colori e una tela su cui raccontare le mie emozioni, a volte riesco ad immergermi così tanto nella tela da non accorgermi nemmeno di quello che succede attorno a me, come se ad un metro dal cavalletto il mondo diventasse sfocato.

Sei il pittore dell’ACQUA e i tuoi mari sono tutti diversi: come mai hai scelto questo soggetto, tanto difficile da eseguire, per la tua produzione artistica?

Credo che alla fine sia stato il mare a scegliere me! Mi sono appassionato all’arte fin da ragazzo e ho provato tante tecniche ed espressioni artistiche, ho dipinto tantissimi soggetti diversi; con la maturità ho capito che l’olio era la mia vera passione ed il medium che meglio si adattava al mio modo di dipingere, dopo diversi anni in cui ho dipinto principalmente soggetti ispirati al Giappone e alle sue tradizioni, un giorno mentre dipingevo uno scorcio di Okinawa (una delle tante isole del Giappone) mi sono trovato a dipingere delle onde e qualcosa è scattato in me, una sorta di colpo di fulmine, come se dipingere le onde fosse naturale e mi regalasse buone sensazioni… da lì non ho più smesso! Ovviamente alla base c’è un profondo amore per la natura, per il mare in particolare, che per me rappresenta una metafora della vita: le onde del mare sono paragonabili alla vita di un uomo, esse nascono, crescono, raggiungono il loro apice e poi inevitabilmente rotolano verso l’ultimo atto abbracciando la spiaggia, lasciando così posto all’onda successiva; noi esseri umani siamo un po’ così, dobbiamo vivere la nostra “corsa” nel migliore dei modi!

Il mare potrebbe essere espresso anche in altre forme d’arte, come ad esempio la scultura, ed in altri stili , come ad esempio l’astratto: cos’ha la pittura ad olio figurativa in più rispetto alle altre forme artistiche?

Amo tutte le forme d’arte e le espressioni artistiche, ma trovo che per me la pittura ad olio abbia una marcia in più. Da un punto di vista strettamente tecnico posso dire che i colori ad olio hanno una particolare brillantezza e luminosità, conoscendo il grado di coprenza dei colori si possono realizzare velature, cioè strati di colore più o meno trasparenti, per garantire profondità e brillantezza e rendere i soggetti vivi e realistici. Negli anni ho sviluppato una tecnica pittorica del tutto personale le cui basi risalgono alla tecnica sviluppata nel quattrocento dai fiamminghi che furono infatti i primi a procedere per successive velature di colore. Da un punto di vista emozionale ti posso dire che la scelta del realismo è dovuta essenzialmente ad un gusto personale, trovo che il realismo pittorico mi trasmetta emozioni dirette, semplici, non c’è bisogno di strane elucubrazioni o interpretazioni. I sogetti sono semplici, magari qualcuno dirà banali, ma regalano sensazioni immediate e profonde.

Parliamo di futuro. Hai già creato opere di piccolo formato e persino segnalibri per dare modo di portare sempre con sé le tue opere: per il 2021 hai in progetto invece un cambio di rotta magari con la creazione di opere di grandissime dimensioni oppure un vero e proprio merchandising?

Direi entrambe le cose! Sto preparando una serie di tele di dimensioni piuttosto grandi, ad alto spessore, di 70 x 140 cm. che mi permettono di creare soggetti di forte impatto; l’idea è di prepararne diverse in previsione della mia prossima personale che definirò al termine di questo periodo particolare. Allo stesso tempo vorrei continuare a realizzare opere in miniatura su piccole tele o su piccole tavole, oltre a opere su carta e segnalibri; lo scopo è di avere opere originali dipinte a mano con la stessa perizia delle opere maggiori ma economiche e alla portata di tutti per permettere a chiunque di avere un piccolo mare da portare con sé o da mettere sulla scrivania in ufficio per colorare le giornate.

Ultima domanda e forse la più intima. Perché sei un artista ed in particolare un pittore? Quanto ha avuto importanza l’arte nella tua vita e soprattutto nel 2020, anno catastrofico per l’intero mondo a causa del Covid-19?

Questa è forse la domanda più difficile a cui rispondere…. penso che sia qualcosa di innato, di profondamente radicato in me. Come dicevo prima l’arte mi ha attratto da sempre, appena avevo una matita in mano cominciavo a disegnare e pasticciare, mi divertivo a riprodurre le copertine dei dischi rock che mi hanno accompagnato nell’adolescenza, o a ritrarre gli eroi dei film o dei fumetti. In sostanza per me è stata sempre un’esigenza, uno sfogo, un modo per esprimermi e lo è tutt’ora, magari in modo più maturo e meditato, ma lo spirito è sempre lo stesso e non perderò mai la voglia di evolvermi ed imparare, la curiosità sta alla base della mia passione. L’arte mi ha salvato tante volte da momenti tristi e difficili, in particolare nel 2020, in cui il lockdown e la pandemia ci ha condizionato e limitato, l’arte mi ha permesso di “viaggiare” con la fantasia e di sfogare tutti i dubbi e le paure legate a questa terribile situazione. Grazie a persone come te, l’arte non si è fermata e non si fermerà! Buona arte a tutti!

Ringrazio di cuore la cortese disponibilità di Gianluca Cremonesi per il suo intervento che ha permesso di fare conoscere la sua poetica artistica e soprattutto ringrazio per la fiducia e il sostegno che trasmette al progetto Arte Italiana Contemporanea in Olanda. Invito a prendere visione della pagina a lui dedicata sul sito web criticoarte.org in cui potrete trovare le opere presenti sul territorio olandese: Gianluca Cremonesi – Italian art by ELisa Manzoni (criticoarte.org)

Giulio Pettinato e la poetica scenografica

received_698110464379193Il maestro calabrese Giulio Pettinato e le sue eclettiche opere d’arte sono ormai conosciuti ad un largo pubblico di intenditori grazie ad una continua ricerca espressiva, personale e creativa, libera dai canoni accademici. Aspirando alla contemplazione a 360° della natura, l’artista gioca con le immagini e, con la sua molteplice produzione, si annovera nel cerchio delle personalità artistiche contemporanee poliedriche: scenografo, pittore, designer e grafico, Giulio Pettinato utilizza diverse forme d’arte quali le installazioni, i plastici, la pittura e la scultura, impiegando i materiali più disparati come la stoffa, il polistirolo, la sabbia, il legno, il marmo e le lampade a led, per dare una nuova linfa vitale alla luce e al colore che creano così una moderna visione scenografica e teatrale del mondo reale.

received_2767018996863496

received_2727336270833585

È interessante analizzare i due filoni predominanti della sua produzione artistica. Il primo filone è costituito dai suoi dipinti “scultorei” a tema marino dove il paesaggio viene riscritto grazie all’uso di diversi materiali e alla sapiente gestione dei piani prospettici. In queste opere, come ad esempio Orizzonti e Rimembranze del 2016, Mare in tempesta del 2017, Ricordi marini, Riflessi e Riflessi lunari del 2019, la tela, da semplice finestra prospettica, diventa una concreta superficie materiale dove la combinazione dei colori acrilici agli elementi reali e semplici, quali la stoffa e la sabbia, mostra l’intenzione di valorizzare i frammenti naturali ricchi di proprietà metaforiche e formali quali il colore, la texture, la tattilità e la luminosità. In questi lavori, Giulio Pettinato riesce così a fondere con unicità e forza evocativa la matericità dell’Informale di Alberto Burri (1915-1995), le pennellate grafiche con colori lucenti e piatti della Pop Art inglese degli anni ’60 di David Hockney (1937-), nonché i tocchi veloci e luminosi dell’Espressionismo nordico di Edvard Munch (1863-1944).

received_217711622923054

 

received_325712371808269

received_218641586125431

Il secondo filone si distacca dal primo per le qualità formali ma è anch’esso strettamente collegato alla poetica scenica e spettacolare dell’artista: Light Art nasce infatti a partire dal 2014 dall’esigenza di ampliare e raffinare la sua ricerca scenografica. Queste opere, come ad esempio Boinsoir madame del 2018 e Nude radici del 2020, sono in realtà delle vere e proprie installazioni retroilluminate da lampade a led fisse, raffiguranti temi femminili e paesaggistici, in cui le immagini sono retro-dipinte con colori acrilici su tela di lino o pelle d’uovo. Diversamente dalla Light Art degli anni ’50 e ’60, come Arabesco fluorescente di Lucio Fontana del 1951, oggi al Museo del Novecento a Milano, in cui la luce era il mezzo e il fine che permetteva al pubblico di avere un’esperienza travolgente, nelle installazioni di Pettinato la luce è il mezzo per godere di una pittura grafica, elegante, chiara e sensuale, di ascendenza pubblicitaria, in cui la scenografia è la padrona incontrastata: a seconda del sapiente posizionamento della fonte luminosa studiata nel dettaglio dell’artista/scenografo, la luce crea pathos e sensazioni diverse che indagano il binomio finito-infinito e realtà-immaginazione.

Giulio Pettinato rimane così un ragguardevole esponente dell’arte contemporanea italiana che, con la sua continua ricerca artistica, porterà un contributo importante nel panorama internazionale.

Dott.ssa Elisa Manzoni

Storico e critico dell’arte

Agosto 2020